Przejdź do treści
Przesympatyczny człowiek i prawdziwy dżentelmen

Ligi w Europie Świat

Przesympatyczny człowiek i prawdziwy dżentelmen

Zastanawiałem się, kiedy pierwszy raz usłyszałem o Pele…To był czerwiec 1970 roku, gdy szykowałem się jako pierwszoklasista do pierwszych w życiu prawdziwych wakacji.


W Meksyku odbywał się akurat mundial, ale w Polsce za sprawą beznadziejnej decyzji komunistycznego przywódcy Władysława Gomułki nie było transmisji telewizyjnych z tego turnieju. Uznał on, że skoro reprezentacja Polski odpadła w eliminacjach, to po co oglądać inne drużyny. Starszy kolega, który wiedział o nim coś więcej, przyniósł pewnego dnia na podwórko piłkę, na której długopisem był wyryty napis Pele i powiedział nam, że ten Brazylijczyk najlepiej teraz gra w piłkę na świecie. Bo Mexico ’70 było turniejem Pelego, o czym dowiadywałem się jeszcze przed wyjazdem na wakacje z gazet („Express Wieczorny” i „Przegląd Sportowy”) oraz z krótkich migawek na czarno-białym ekranie telewizora marki Szafir.

Trzydzieści lat później pisałem tekst o Pele do tygodnika „Piłka Nożna”, gdy został przez redakcję wybrany najlepszym piłkarzem XX wieku. Artykuł zatytułowałem „Spotkania z królem”, bo jego bohaterami byli polscy piłkarze, którzy grali przeciw Pelemu albo z nim w jednym zespole, bo tacy też byli. Edmund Zientara, który wystąpił przeciw niemu 25 maja 1960 roku w Chorzowie, kiedy przygotowująca się do igrzysk olimpijskich w Rzymie reprezentacja Polski przegrała 2:5 z odbywającym europejskie tournée Santosem. Tak mi opowiadał wówczas nieżyjący już dziś, Zientara: – Mnie przypadła rola pilnowania Króla Futbolu. Nie muszę dodawać jak trudne było to zadanie. Do dziś pamiętam jedno zdarzenie. Chciałem wyprzedzić Pelego, by przejąć piłkę znajdująca się na ziemi, ale on przerzucił ją nad sobą do tyłu, a gdy przeleciała też nad moją głową, odwrócił się i strzelił. Był nieprzewidywalny dla kryjącego go rywala, inni mogą trenować latami, a i tak nie dojdą do tego, co on miał w genach.

W 1966 roku reprezentacja Polski poleciała na serię meczów do Ameryki Południowej. Dwukrotnie spotkała się między innymi z Brazylijczykami. 8 czerwca na Maracanie w Rio de Janeiro selekcjoner Canarinhos wystawił skład najsilniejszy z Pele na środku ataku. Szykujący się do finałów MŚ w Anglii dwukrotni mistrzowie świata wygrali 2:1. Tak wspominał tamto wydarzenie legendarny polski obrońca, w tym spotkaniu kapitan biało-czerwonych Stanisław Oślizło: – Na murawę Brazylijczycy wybiegali pojedynczo, a ostatni uczynił to oczywiście Pele. Do dziś pamiętam jak spiker niemal śpiewając wydobył z gardła okrzyk: Eeedson Aaarantes doo Naascimento – Peeeleee. Przesympatyczny człowiek i prawdziwy dżentelmen – z uznaniem klepał nas po plecach po udanych zagraniach. Pele był niezbyt wysoki, lecz niesamowicie skoczny. Żeby odebrać mu piłkę należało go wyprzedzić, w pojedynkach koncentrować się na piłce i nie dać się zwieść balansowi ciała. W repertuarze miał mnóstwo niekonwencjonalnych zwodów.


Podczas mistrzostw świata, które w 1974 roku odbyły się w RFN Pele nazwał Jana Tomaszewskiego najlepszym bramkarzem świata, a kilka miesięcy później 27 kwietnia 1975 obaj wystąpili w jednej drużynie w Brukseli na benefisie belgijskiego piłkarza Paula Van Himsta. Tomek tak wspominał spotkanie z królem: – Znajdował się u schyłku kariery, lecz nadal imponował nienaganną sylwetką: ani grama tłuszczu, wspaniale zbudowany. Pomyślałem sobie wtedy, że tak powinien wyglądać wzorzec idealnego piłkarza.

Edson Arantes do Nascimeto kończył karierę w Cosmosie Nowy Jork, a w maju 1976 roku dla uczczenia 200. rocznicy niepodległości Stanów Zjednoczonych zorganizowano w tym kraju turniej piłkarski z udziałem reprezentacji Włoch, Anglii i Brazylii. Z powodu tego, że USA miało za slaby skład, to poproszono o wsparcie zawodników grających w tamtejszych klubach. Obok Pelego z Cosmosu również między innymi powołano grającego w Chicago Sting polskiego napastnika Janusza Kowalika, który tak zapamiętał tamte dwa tygodnie spędzone z Królem Futbolu: – Na boisku wszystko rozumiał instynktownie, znakomicie czytał grę, podawał co do milimetra. Świetnie grał też bez piłki. Natomiast po meczach nikomu nie dawał odczuć, że jest kimś ważniejszym. Sympatyczny, fantastyczny, a zarazem bardzo skromny człowiek.

W 1977 roku Pele zakończył karierę piłkarską, ale nie przestał grać i to nie tylko piłkę. W lipcu 1981 roku miał na świecie premierę amerykański film fabularny pt: „Ucieczka do zwycięstwa”, w którym zagrał piłkarza, a jego partnerami byli nie tylko słynni aktorzy Sylvester Stallone czy Michael Caine, ale także znakomity polski piłkarz Kazimierz Deyna.

Zresztą Pele jeszcze przez wiele utrzymywał się w znakomitej formie piłkarskiej. 31 października 1990 roku z okazji jego pięćdziesiątych urodzin zorganizowano w Mediolanie okolicznościowy mecz. Pele wyszedł w pierwszym składzie ówczesnej reprezentacji Brazylii obok piłkarzy młodszych od siebie o 20 czy 30 lat. Wśród nich byli między innymi Cafu, Bismarck czy Leonardo. W przeciwnej drużynie gwiazd zagrali Marco van Basten, Christo Stoiczkow, Carlo Ancelotti, Enzo Francescoli i wiele innych gwiazd będących u szczytu formy. Pele zszedł owacyjnie żegnany pod koniec połowy meczu.

Pod koniec marca 2014 Pele jako ambasador zbliżającego się mundialu w Brazylii jeszcze raz odwiedził Polskę. Na konferencji prasowej w Warszawie miałem go okazję zobaczyć na żywo. Otoczony swoimi asystentami i ochroniarzami chętnie odpowiadał na pytania. Konferencja odbyła się w sali na stadionie Legii, był to jego powrót na ulicę Łazienkowską, bo na starym obiekcie warszawskiego klubu był na trybunach wraz z kolegami z Santosu 22 maja 1960 roku podczas meczu ligowego Legia – Wisła Kraków.

Zbigniew Mroziński

Możliwość komentowania została wyłączona.

Najnowsze wydanie tygodnika PN

Nr 45/2026

Nr 45/2026

Ligi w Europie Świat

Pep Guardiola może zostać selekcjonerem! Amerykanie mają wielki plan

Amerykańska federacja piłkarska rozgląda się za następcą Mauricio Pochettino. Jak informuje „The Athletic”, jednym z priorytetowych kandydatów ma być Pep Guardiola.

MANCHESTER, ENGLAND - OCTOBER 14: Former Manchester City manager Pep Guardiola is seen during the UEFA Champions League 2026/27 League Phase MD2 football match between Manchester City and Paris Saint-Germain at Etihad Stadium on October 14, 2026 in Manchester, England. (Photo by Will Palmer/Sports Press Photo) (Photo by Will Palmer/Sports Press Photo/Sipa USA)
2026.10.14 Manchester
pilka nozna liga mistrzow
Manchester City - PSG

Foto SPP/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!
Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

„Kraków jesteśmy z wami” Magdeburg ze wsparciem dla Polaków

Kibice Magdeburga podczas niedzielnego spotkania z St. Pauli wyrazili wsparcie transparentem w języku polskim dla ofiar tragedii i całego miasta Krakowa.

08.11.2026, xgox, Fussball, 2. Bundesliga, 1. FC Magdeburg - FC St. Pauli v.l. Spruchband Banner, Krakau, Amoklauf, Terror, Krakow Symbolfoto, Symbolbild, Symbol Fans, Zuschauer, Publikum, Tribuene DFL/DFB REGULATIONS PROHIBIT ANY USE OF PHOTOGRAPHS as IMAGE SEQUENCES and/or QUASI-VIDEO Magdeburg *** November 8, 2026, xgox, Soccer, 2. Bundesliga, 1. FC Magdeburg vs. FC St. Pauli, banner, Krakow, Mass shooting, Terror, Krakow stock photo, stock image, fans, spectators, audience, stands DFL DFB REGULATIONS PROHIBIT ANY USE OF PHOTOGRAPHS as IMAGE SEQUENCES and/or QUASI-VIDEO Magdeburg
2026.11.08 Magdeburg
pilka nozna , 2. liga niemiecka 
1. FC Magdeburg - FC St. Pauli
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!
Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

Ewa Pajor z jubileuszem! Uczciła go golem

Ewa Pajor rozegrała spotkanie numer 100 dla żeńskiej Barcelony. Polka zdobyła bramkę w swoim rocznicowym spotkaniu.

Ewa Pajor of FC Barcelona celebrates a goal during the Women s Champions League, League phase, MD1 football match between FC Barcelona and FC Bayern Munich on 7 October 2025 at Estadi Johan Cruyff in Barcelona, Spain (Photo by /Sipa USA)
2025.10.07 Barcelona
pilka nozna kobiet liga mistrzyn
FC Barcelona - Bayern Monachium
Foto IPA/SIPA USA/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!
Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

Messi zdobył ważną nagrodę drugi rok z rzędu! Zrobił to jako pierwszy w historii

Lionel Messi przeszedł do historii ligi amerykańskiej. Sprawdź, dlaczego.

Db Atlanta Stati Uniti 29/06/2025 - FIFA Club World Cup 2025 / Paris Saint-Germain-Inter Miami / foto Daniele Buffa/Image nella foto: Lionel Messi PUBLICATIONxNOTxINxITA
2025.06.29 Atlanta
pilka nozna , klubowe mistrzostwa swiata w pilce noznej FIFA , psg
Paris Saint-Germain - Inter Miami CF
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!
Czytaj więcej

Ligi w Europie Świat

Jesus Owono rozważa zakończenie kariery po śmierci Jesus de Miguela

Jesús Owono, bramkarz FC Andorra, rozważa zakończenie piłkarskiej kariery po tragicznym wypadku, do którego doszło podczas meczu z Tenerife. W wyniku zderzenia z 25-latkiem zmarł Jesus de Miguel. Golkiper bardzo przeżywa całe zdarzenie i obecnie korzysta z pomocy psychologicznej.

Athletic Club v Deportivo Alaves - LaLiga EA Sports Jesus Owono of Deportivo Alaves looks on prior to the LaLiga EA Sports match between Athletic Club and Deportivo Alaves at San Mames on May 11, 2025, in Bilbao, Spain. Bilbao San Mames Basque Country Spain RL_ATHvDALV_000002 Copyright: xRicardoxLarreinax
2025.05.11 Bilbao
pilka nozna , liga hiszpanska
Athletic Bilbao - Deportivo Alaves
Foto IMAGO/PressFocus

!!! POLAND ONLY !!!
Czytaj więcej